Chúa Nhật XIII thường niên - Năm C
THÀNH KIẾN TỔN THƯƠNG ĐỨC ÁI
Soeur Hoàng Kha
Thành kiến là một trong những tệ nạn lâu đời nhất của xã hội loài người. Thành kiến thường mang ý nghĩa tiêu cực hơn là tích cực. Do đó thành kiến ở đây được hiểu như là sự “in trí” hoặc sự thù ghét không thay đổi về người nào đó không phải vì tư tưởng hay hành động của họ cho bằng vì họ đã được “dán nhãn hiệu” như vậy. Ngược dòng lịch sử chúng ta thấy có những mối thù truyền kiếp giữa hai quốc gia, dòng tộc, gia đình, hoặc cá nhân với nhau mà nhiều khi chính người trong cuộc cũng không còn biết được nguyên do vì sao. Nói cách khác, nhiều khi người ta thù ghét nhau chỉ vì không muốn làm trái di chúc ông bà để lại.

Chúa Giêsu trong bài Phúc âm hôm nay cũng là nạn nhân của sự thành kiến vừa nêu trên: Mối thù truyền kiếp giữa người Do Thái và người Samaria. Đối với người Do thái, không có điều gì tốt nơi dân Samaria vì cha ông họ thờ các thần dân ngoại. Dân Samaria ghét người Do thái vì bị coi thường không đáng để tiếp xúc.

Lẽ dĩ nhiên Chúa Giêsu không bao giờ chấp nhận mối thù truyền kiếp này nên Ngài luôn tìm cách để phân giải nó. Qua dụ ngôn người Samaria nhân hậu, Chúa Giêsu không ngại đề cao phẩm giá người Samaria trước mặt người Do Thái và khuyên họ nên coi nhau như láng giềng tốt vì họ cũng có những đức tính tốt lành mà nhiều Do thái chính tông không có. Nói tóm lại Ngài muốn dạy họ đừng bao giờ đánh giá hoặc kết án ai vì dòng giống, giai cấp, hoặc tôn giáo... vì tất cả mọi người đều là con cùng một Cha trên trời. Khi tiếp xúc với dân Samaria, Ngài đối xử với họ như với người Do thái quaviệc rao giảng chân lý cho họ. Vì vậy, người Samaria rất có thiện cảm với Chúa Giêsu như Phúc âm Gioan đã ghi lại trong chương 4.

Thế nhưng, hôm nay Chúa Giêsu lại bị chính người Samaria xua đuổi không đón tiếp. Sở dĩ sự việc xảy ra như vậy là vì người Samaria biết được Chúa Giêsu đang trên đường lên Giêrusalem là trung tâm tôn giáo của người Do thái để dự lễ. Như vậy, người Samaria cho rằng Chúa Giêsu vẫn coi trọng người Do thái hơn người Samaria. Thấy vậy, hai anh em Giacôbê và Gioan nổi nóng xin Chúa cho phép họ khiến lửa từ trời xuống thiêu rụi đám dân Samaria xấc láo này. Tuy nhiên, Chúa Giêsu đã quở trách hai anh em con ông Zêbêđê đã xử sự theo tinh thần thế gian.

Trong cuộc sống hằng ngày có lẽ ai trong chúng ta cũng có danh sách những người ghét chúng ta cũng như những người chúng ta không ưa thích. Tệ hơn nữa, sự thù ghét hoặc không ưa thích này nhiều khi lại là kết quả của sự khác biệt về sở thích, tính tình, quan niệm sống, tôn giáo, hoặc tiếng nói...

Trước những hoàn cảnh như vậy, thông thường chúng ta cũng hành động giống như con người của hai ngàn năm trước, đó là tẩy chay không tiếp xúc với họ. Tuy nhiên, đấy không phải là thái độ của người Kitô hữu đích thực. Người Kitô hữu chính hiệu phải là người sống trên dư luận và thành kiến như Chúa Giêsu đã làm gương cho chúng ta trong bài Phúc âm hôm nay: Bác ái với hết mọi người không phân biệt ai, và rộng lượng bỏ qua những xúc phạm người ta gây ra cho mình.

Nói thì rất dễ nhưng thực hành lại rất khó. Nhưng như vậy không có nghĩa là không thể thực hiện được. Điều quan trọng là chúng ta có dám bắt tay vào ngay từ bây giờ để tập dần dần hay không, vì một khi đã mang danh Kitô hữu, chúng ta buộc phải sống cuộc sống như vậy. Tại sao? Vì tất cả chúng ta đều là con cùng một Cha trên trời và trở nên một trong Chúa Kitô. Đem lòng thù ghét nhau tức là thù ghét chính mình và thù ghét chính Chúa Kitô vậy.